Örnek iş · matba.ai
matba.ai, benimle yürüyor.
matba.ai, dünyadaki yeniliklerin, özellikle yapay zekânın, buradaki karşılığını araştırıp deneyen ve Türkçe anlatan bir yayın markası. Gönderileri, her platformun metni ve blog yazıları paski'de kurulur.
matba.ai, paski'yi geliştiren By So Tech'in kendi markası. Bu sayfadaki görseller ve notlar markanın gerçek üretim dosyalarından alındı.
paski orada ne yürütüyor
Instagram gönderileri
Karusel, tek kare ve Reels. Kurgu, görsel seçimi, metin ve sayfa altı burada hazırlanır.
Platform metinleri
Aynı konu Instagram, Threads, X ve YouTube için ayrı anlatılır; her platformun kendi sınırı var.
Marka sayfası ve blog
Kararlar ve revize notları markanın Editör sayfasında; yayımlanan gönderiler blogda toplanır.
Yön
matba.ai'nin yönü söz, renk, yazı, ses ve biçim kararlarıyla kuruldu. Her yeni gönderi bu kararlara uyar; sayfa altı her sayfada aynı kalır.
- Söz
insan zekâsıyla çalışan bazı yapay zekâlar
Konu alanı: dünya, insan, yaşam ve Türkçe. Kapanış cümlesi: “Yenilikleri bizimle takip et.”
- Renk
- Krem
#ECE9E2Mürekkep#1D1C1AAdın içindeki kırmızı nokta - Yazı
matba.ai
Ad Host Grotesk kalın, satırlar Duru Sans ince ve küçük.
- Ses
- Bilen arkadaş: sakin ama diri, bir podcast sohbeti gibi. “Biz” ağzıyla konuşur; öğretmen, spiker ya da belgesel okuması yok. Ad her zaman “matba ey ay” diye okunur.
- Biçim
- Her sayfa 4:5. Karusel kartının köşesi sürekli eğri; sağ kenarda bir sonraki sayfanın şeridi görünür, okur kaydıracağını anlar. Her sayfanın altında aynı satır: ad, slogan, gönderi ve sayfa numarası, görselin kaynağı.
Gönderiler
Her gönderinin altında konusu ve nasıl kurulduğu yazılı. Görselin kaynağı gönderinin kendi sayfa altında da durur.
Önce deneriz
Bir yenilik dilimize, sokağımıza, işimize uyuyor mu? Bir yazı ğ'yi taşıyor mu, bir form Şükrü'yü kabul ediyor mu? Anlatmadan önce elle denenir.
Kurgu: krem zemin, ortada The Met açık erişim koleksiyonundan (CC0) bir İznik çini pano; büyük “deneriz.” başlığı, altında tek cümle.
Her gün yeni bir konu
Bir ihtiyaç için seçilenler ücretsizden profesyonele listelenir; Türkçede nereye dikkat edileceği doğrusuyla yanlışıyla yan yana konur.
Kurgu: Wikimedia Commons'tan siyah beyaz bir arşiv fotoğrafı, altta “anlatırız.” Açıklama okuru yoruma çağırır.
Ad nasıl konur?
Bir ad önce ekranda okunur: arama kutusunda, profilde, adres çubuğunda. Adın tabeladan önce geçmesi gereken yerler dokuz adımda.
Kurgu: Museums Victoria arşivinden tabela boyayan bir usta, üstünde serif “Ad”. Karusel; aynı gönderinin dikey 9:16 sürümü de hazırlandı.
Görünüş nasıl belirlenir?
Görünüş dört parçadan kurulur: renk, yazı, işaret, fotoğraf. Adınızı kapatın; hâlâ tanınıyorsanız görünüş belirlenmiştir.
Kurgu: Unsplash'ten karpuz desenli bir kare; dört parça yarı saydam bir kart içinde simgeleriyle. Karuselin iki sayfası video.
Logo, bize ne anlatır?
Logo ne iş yaptığınızı söyleyebilir, hiç söylemeyebilir de. Tabelada, bir çay tabağının kenarında görüldüğünde sizi tanıtır.
Kurgu: deniz kenarında bir büfe; tabelada tek harf yok, hikâye kırmızı işarette. Görsel yapay zekâ ile üretildi ve sayfa altında bu yazılı.
Siftah: ilk gün nasıl görünür?
Kepenk açıldığı gün önce kendi kapınızdan bakılır: adınızı aratın, haritada yerinizi açın, ilk üç paylaşımı hazırlayın.
Kurgu: Unsplash'ten sarı bir kepenk, üstünde kalın “Siftah”; başlığı markanın kırmızı noktası kapatır.
Formun Şükrü'yü kabul ediyor mu?
Telefon, kimlik, adres, tarih: Türkiye'de formların en sık takıldığı yerler ve doğrusu.
Kurgu: kapakta bir form alanı; “Şükrü Çağlar” yazılınca çıkan “Geçersiz karakter” uyarısı. Sekiz sayfalık karusel, görsel Lummi'den.
Türkçeyi kaldıran eşleşmeler
Kurumsal iş, yerel marka, afiş: her birine bir yazı tipi çifti. Hepsi Türkçe karakter testinden geçiyor, hepsi ücretsiz.
Kurgu: başlığın altında Ğ ğ, İ ı, Ş ş, Ç ç, Ö ö, Ü ü harf hapları; Lummi'den sis içinde bir kayalık. Sekiz sayfa.
Alfabe kaç ayda değişir?
1928 harf devrimi, takvimiyle. Bugün yazılan her ğ, ş ve İ bu takvimden çıktı.
Kurgu: koyu zeminde aynı kelime iki yazıyla, “kitap”; altta 1928 Mayıs'tan 1929 Haziran'a bir zaman çizelgesi. Sekiz sayfa.
Reels'te aynı dil sürer. İlk gönderiler 30 saniyelik bir tanıtımda tek ciltte sıralanır; başka bir dizide matba.ai afişleri on yönetmenin diliyle basılır. Seslendirme markanın kendi ses klonuyla yapılır: Reels müzikle açılır, konuşma müziğin vurgusundan sonra bölünmeden girer.
Süreç
paski'de her marka aynı beş adımdan geçer. Her adımın yanında matba.ai'de ne olduğu yazılı.
-
Tanışma anketi
Marka, kitle ve hesaplar sorulur; var olan gönderiler incelenir.
matba.ai'de: marka bu yola anketten önce girdi. Kitlesi yazılı olarak duruyordu: esnaf, öğrenci, yönetici, üretici; işini iyi yapmak isteyen herkes.
-
Üç yön
Markaya üç ayrı yön önerilir, biri seçilir.
matba.ai'de: yönü marka sahibinin yazılı kararları kurdu: krem zemin, kırmızı nokta, Host Grotesk ile Duru Sans, 4:5 karusel ve sabit sayfa altı. Yukarıdaki Yön bölümü bu kararların özeti.
-
Konu seçimi
Gündem ve markanın alanı birlikte okunur; o günün konusu seçilir.
matba.ai'de: her gün bir konu: bir yasa, bir girişim haritası, bir pazar alışkanlığı. Kaynak her platformda adıyla anılır; 15 yaş sınırı gönderisinde Resmî Gazete gibi. Ortaklık bağlantısı olan işlerde de konuyu reklam belirlemez.
-
Karar sayfasında onay
Her içeriğin bir karar sayfası var; onay ya da revize notu oradan verilir.
matba.ai'de: tanıtım Reels'inin bir okuması “dublaj gibi” bulundu; ses ayarı değişti, konuşma tek parça okundu ve yeni sürüm onaya geldi. Yönetmenler dizisinde not “tekrar olmasın, her yönetmen eşit süre” idi; ikinci sürüm buna göre kuruldu. Her içerik için en çok iki sürüm saklanır.
-
Yayın
Onaylanmayan hiçbir şey yayınlanmaz.
matba.ai'de: onaylanan gönderinin metni her platform için ayrı yazılır. “Nasıl yapılır” yalnız Instagram gönderisinin içinde kalır; Threads ve X konuyu açar ama yolu öğretmez. Yayımlanan gönderiler blogda toplanır.
Nerede görebilirsiniz
matba.ai'nin yayımlanan gönderileri By So Tech blogunda duruyor.
Sizin markanız için de aynı yol.
Tanışma anketiyle başlar, her içerik sizin onayınızla yayına çıkar. 7 gün ücretsiz, kart istenmez.